Case Study 38 (a)
Title | Joint Procurement of recycled paper in Greece |
Tool | Tool D: Joint procurement – Combining public procurement actions |
Το Μαρούσι, η Καλλιθέα της Ρόδου και ο Χολαργός προμηθεύονται από κοινού ανακυκλωμένο χαρτί.
Στο πλαίσιο του έργου LEAP, οι Έλληνες εταίροι του έργου, η Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης Δήμου Αμαρουσίου, η Αειφορία Μη Κερδοσκοπική Δημοτική Επιχείρηση Καλλιθέας Ρόδου και το Δημοτικό ΚΕΚ Χολαργού, διοργάνωσαν μια Κοινή Προμήθεια ανακυκλωμένου χαρτιού. Στόχος ήταν η αντιμετώπιση των εμποδίων στις πράσινες προμήθειες, όπως πχ το υψηλό κόστος και η ενεργοποίηση της αγοράς, μέσω της συνεργασίας πολλών φορέων και αυξημένων με το τρόπο αυτό ποσοτήτων. Συγχρόνως η πρωτοβουλία αποτέλεσε ευκαιρία για την ενεργοποίηση της αγοράς πράσινων προϊόντων.
Όπως και με τις δράσεις κοινής προμήθειας στην Ισπανία – <case study 44 – JP of recycled paper in Spain> και την Πορτογαλία – <case study 45 – JP of recycled paper in Portugal> ως ιδανικό προϊόν για την εισαγωγή της ιδέας της κοινής προμήθειας στη χώρα, επελέγη το ανακυκλωμένο χαρτί. Οι απαιτήσεις δεν διαφέρουν πολύ από Δήμο σε Δήμο και το κόστος είναι σχετικά χαμηλό. Αποτελεί έτσι ένα απλό προϊόν, με μικρό οικονομικό κόστος, για την δοκιμή της κοινής προμήθειας. Επίσης η αγορά υψηλής ποιότητας ανακυκλωμένου χαρτιού για τις εν λόγω χώρες δεν είναι τόσο αναπτυγμένες όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη και η κοινή προμήθεια μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο επιταχυντή αγοράς.
Ξεπερνώντας τα εσωτερικά εμπόδια σε μια κοινή προμήθεια
Το πιο ζωτικό ζήτημα της Από κοινού προμήθειας, υπήρξε η διαδικασία που ακολουθήθηκε. Στην Ελλάδα οι διαδικασίες προμηθειών και γενικότερα ο δημόσιος τομέας, “προστατεύεται” από αυστηρή νομοθεσία. Μια από τις διατάξεις της νομοθεσίας αυτής στάθηκε η αιτία για την αποχώρηση ενός από τους φορείς που συμμετείχαν στην προσπάθεια αυτή. Κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού της από κοινού προμήθειας, αποφασίστηκε πως η διαδικασία προμήθειας που θα εφαρμοζόταν θα ήταν αυτή των δημοτικών επιχειρήσεων, προσεγγίζοντας όσο το δυνατό περισσότερο αυτή των Δήμων. Πρακτικά το τελικό αποτέλεσμα που προέκυψε, ήταν μεταξύ των δύο διαδρομών οι διαφορές να είναι ελάχιστες.
Παρ’ όλα αυτά ακόμα και οι ελάχιστες διαφορές στάθηκαν αρκετές να εμποδίσουν μια Δημοτική Αρχή (Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας) να προχωρήσει στην προμήθεια του χαρτιού, μετά το πέρας του διαγωνισμού.
Δυστυχώς για τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας, ήταν τα νομικά προβλήματα που απέτρεψαν την συμμετοχή τους σε μια κοινή πράσινη προμήθεια και όχι το υψηλό κόστος του προϊόντος ή η έλλειψη πολιτικής δέσμευσης απέναντι σε περιβαλλοντικά ζητήματα!
Προσελκύοντας επιπλέον φορείς
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως η συμμετοχή ήταν ιδιαίτερα σημαντική για την συγκεκριμένη δράση. Για το σκοπό αυτό οι τρεις φορείς διοργάνωσαν μικρού μεγέθους εκστρατεία προκειμένου να προσελκύσουν επιπλέον Δήμους. Η προσέγγιση που χρησιμοποιήθηκε ήταν η πιο γρήγορη, πιο αποτελεσματική και πιο εύκολη: ενημέρωση Δήμων με ιστορικό συνεργασίας, Δήμους με στενές σχέσεις. Το αποτέλεσμα ήταν αρκετά ικανοποιητικό. Συνολικά 7 φορείς δεσμεύτηκαν να συμμετάσχουν στην Κοινή Προμήθεια ανακυκλωμένου χαρτιού (οι 3 εταίροι του LEAP και 4 Δήμοι επιπλέον) και συγκεκριμένα οι:
- Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης Δήμου Αμαρουσίου
- Αειφορία Μη Κερδοσκοπική Δημοτική Επιχείρηση Καλλιθέας Ρόδου
- Δημοτικό ΚΕΚ Χολαργού
- Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας
- Δημοτική Επιχείρηση Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης Δήμου Νέου Ψυχικού
- Δημοτική Επιχείρηση Καθαριότητας Δήμου Ρόδου
- Μαραθώνιος Αναπτυξιακή Α.Ε.
Ο αριθμός 7 μπορεί εκ πρώτοις να μην φαντάζει εντυπωσιακός, ωστόσο αν αναλογιστεί κανείς την εμπειρία σε εθνικό επίπεδο σε ότι αφορά τις πράσινες προμήθειες και ακόμα περισσότερο τις κοινές προμήθειες και τους χρονικούς περιορισμούς που υπήρχαν, είναι αρκετά ικανοποιητικός και μια εξαιρετική βάση για μελλοντικές παρόμοιες ενέργειες.
Το μοντέλο που ακολουθήσαμε
Το μοντέλο που εφαρμόστηκε ήταν αυτό της αποκεντρωμένης κοινής προμήθειας που παρουσιάζεται στο Εργαλείο D – <tool D , section 3.2 Model A – full joint procurement>. Πρακτικά αυτό εφαρμόστηκε με τους 7 συμμετέχοντες να ενεργούν σαν ομάδα υπό τον συντονισμό ενός από αυτούς και συγχρόνως μεμονωμένα επίσης. Μια πρόσκληση συμμετοχής στο διαγωνισμό δημοσιεύτηκε, για ένα προϊόν το ανακυκλωμένο χαρτί, με κοινές τεχνικές προδιαγραφές, μια τιμή μονάδος προσφέρθηκε διαμορφωμένη σύμφωνα με τη συνολική ποσότητα που ζητήθηκε από όλους τους φορείς και τελικά 7 ίδια συμβόλαια υπεγράφησαν – ένα για κάθε Αρχή ξεχωριστά.
Κάθε συμμετέχουσα αρχή υπέγραψε χωριστό συμβόλαιο με τον προμηθευτή, υπό τους ίδιους όρους. Επρόκειτο για συμβόλαιο ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσής του με αμοιβαία συμφωνία. Η περίοδος υπογραφής των συμβολαίων διήρκεσε σχεδόν 2 μήνες, τον Απρίλιο και Μάιο του 2006.
Η διαδικασία βήμα προς βήμα
Αρχικά συντάχθηκαν τα πρώτα σχέδια των απαραίτητων για την προμήθεια εγγράφων (προκήρυξη διαγωνισμού, περίληψη προκήρυξης, έντυπο αξιολόγησης, συμβόλαιο) και διενεργήθηκε μια έρευνα αγοράς σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές που είχαν δοθεί από τους εταίρους του προγράμματος LEAP.
Έχοντας συμφωνήσει στο περιεχόμενο των εγγράφων και ενσωματώσει τις διαφορετικές ποσότητες χαρτιού που επιθυμούσε ο κάθε φορέας, η ομάδα προχώρησε με την δημοσίευση του διαγωνισμού στις 1 του Μάρτη. Ο διαγωνισμός δημοσιεύτηκε σε εφημερίδες τόσο σε εθνικό, όσο και σε τοπικό επίπεδο όπως επίσης και στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένα χρονικό διάστημα 20 μερών δόθηκε προκειμένου να κατατεθούν οι προσφορές.
Στις 20 Μαρτίου η Επιτροπή Αξιολόγησης - αποτελούμενη από έναν εκπρόσωπο από κάθε συμμετέχον φορέα – συνεδρίασε για την αξιολόγηση των προσφορών. Δυστυχώς μόνο μια προσφορά υποβλήθηκε. Το γεγονός ότι μόνο μια προσφορά υποβλήθηκε δεν υποβαθμίζει τα αποτελέσματα του διαγωνισμού. Το κόστος που αιτήθηκε ήταν ιδιαίτερα χαμηλό, δεδομένων των τιμών αγοράς!
Το τελευταίο στάδιο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας της Κοινής Προμήθειας ήταν η υπογραφή των συμβολαίων.
Σύντομη περιγραφή της διαδικασίας
Βήμα 1ο σχεδιασμός εγγράφων του διαγωνισμού, έρευνα αγοράς
Βήμα 2ο τελική έγκριση των εγγράφων του διαγωνισμού
Βήμα 3ο δημοσίευση του διαγωνισμού σε τοπικό, εθνικό τύπο και
στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Βήμα 4ο ανακοίνωση του προμηθευτή από την Επιτροπή Αξιολόγησης
Βήμα 5ο υπογραφή συμβολαίων
Τα κείμενα των κειμένων που χρησιμοποιήθηκαν για το διαγωνισμό μπορείτε να βρείτε στο παράρτημα του εργαλείου 4 <HYPERLINK – Appendices tool 4>
Αποτελέσματα και οφέλη
Δεδομένου ότι η τιμή αντιπροσωπεύει έναν από τους περισσότερο αποτρεπτικούς παράγοντες που σχετίζονται με τα πράσινα προϊόντα, το χαμηλό κόστος που επετεύχθη στο παράδειγμα που παρουσιάζεται, τοποθετείται πρώτο στη λίστα με τα οφέλη. Συνολικά 430 κούτες, των 5 πακέτων, των 500 φύλλων ζητήθηκαν. Η τιμή μονάδος που προσφέρθηκε ήταν 2.34 ευρώ. Το κόστος για την ίδια ποιότητα χαρτιού για το Μαρούσι και εκτός της διαδικασίας της Κοινής Προμήθειας, ήταν 2,90. Η εξοικονόμηση κόστους ανέρχεται στο 19%! Ακόμα πιο εντυπωσιακό υπήρξε το παράδειγμα της Καλλιθέας Ρόδου. Στη Ρόδο το ποσό που απαιτείται για την αγορά ενός πακέτου απλού, μη ανακυκλωμένου χαρτιού ανέρχεται στα 2,40 ευρώ. Αυτό σημαίνει πως για τη Ρόδο το ανακυκλωμένο χαρτί προμηθεύτηκε σε χαμηλότερες τιμές ακόμα και από το συμβατικό! Παραμένοντας σε ότι έχει να κάνει με οικονομικά, όπως είναι φανερό στην Κοινή Προμήθεια προκύπτουν επίσης οφέλη εξοικονόμησης διοικητικών εξόδων. Το συμπέρασμα που απορρέει είναι πως το εμπόδιο του υψηλού κόστους των πράσινων προϊόντων μπορεί να ηττηθεί.
Ένα ακόμα επίτευγμα της Κοινής Προμήθειας υπήρξε η ευαισθητοποίηση που επετεύχθη. Μέσω της δημοσιότητας που δόθηκε στον διαγωνισμό, πολλοί Δήμοι έδειξαν ενδιαφέρον. Ακόμα και ο προμηθευτής δέχθηκε αρκετές κλήσεις για συμμετοχή Δήμων σε παρόμοιες δραστηριότητες στο μέλλον.
Επιπλέον οι 7 φορείς προμηθευόμενοι κοινώς το ανακυκλωμένο χαρτί, κατάφεραν να ενεργοποιήσουν την αγορά, να συσφίξουν τις σχέσεις συνεργασίας, να διαμορφώσουν την πλατφόρμα για παρόμοιες δράσεις στο μέλλον, με λίγα λόγια να προωθήσουν τις πράσινες προμήθειες.
For further information please contact:
Eleni Maglara
Municipality of Amaroussion, Greece
maglara@maroussi2004.gr
Funded by:
